İnteraktif harita

OOF R², A/B/C sınıfları ve il özellik önemi katmanlarını tek haritada inceleyin.

İl OOF R² (Grouped CV)

İl bazında Out-of-Fold R² değerleri. Seçilen model: Random Forest.

İl performans sınıfları (A/B/C)

A: Olduğu gibi kullan. B: Orta düzenleme (λ=0.2, γ=0.2). C: Güçlü düzenleme (λ=0.5, γ=0.4).

Özellik önemi bileşimi (il bazında)

NDVI, NTL, SENT1, SENT5, Nüfus ve Yüzey payları. Aşağıda interaktif çubuk grafik ve haritalar akışta yer alıyor; üzerine gelerek veya tıklayarak değerleri inceleyebilirsiniz.

İnteraktif çubuk grafik

İl bazında 6 özellik payı (stacked). Çubukların üzerine gelince il adı ve yüzdeler görünür.

Özellik önemi bileşimi (stacked, normalize)
Tam ekran aç →

İnteraktif harita — pasta grafik

Her ilde 6 özelliğin payı pasta grafikle. İle tıklayınca detay görünür.

Türkiye — İl bazlı 6 özelliğin önem payı (pasta)
Haritayı tam ekran aç →

Statik görseller

Aynı verilerin statik harita ve görselleri.

Özellik önemi — pasta harita
Özellik önemi — tek harita (pasta grafik)
6 panel harita
İl bazlı her özelliğin önem payı (0–1) — 6 harita

İlçe GDP haritası (2023)

RF tabanlı ilçe düzeyinde GDP tahsisi. İl filtresi ile tek il veya tüm Türkiye; renk ölçeği seçilen alana göre güncellenir.

Tablolar

Model karşılaştırması ve sağlamlaştırma varyantlarına ait sayısal sonuçlar. Metriklerin anlamı ve tabloların amacı makale bağlamında aşağıda özetlenmiştir.

Tablo 1. Model türüne göre gruplu çapraz doğrulama performansı

Model Type N (provinces) N (districts) Features CV R² CV MSE CV MAE Selected
ElasticNetLinear8197360.4580.3310.303
SVRKernel8197360.4480.3370.285
CatBoostBoosting8197360.5570.2700.240
RFBagging8197360.5620.2670.244Yes
XGBoostBoosting8197360.5160.2950.259
LightGBMBoosting8197360.5370.2830.253
Metrikler: CV R² = gruplu çapraz doğrulama (il gruplu) ile hesaplanan R²; CV MSE = ortalama karesel hata; CV MAE = ortalama mutlak hata. R² yüksek, MSE/MAE düşük tercih edilir.
Amaç: Altı farklı model (doğrusal, çekirdek, bagging ve boosting) aynı veri ve özellik setiyle karşılaştırılmıştır. Random Forest (RF) en yüksek CV R² (0,562) ve en düşük CV MSE/MAE ile seçilmiş; ilçe düzeyi GDP tahsisi ve sonraki analizler bu model üzerinden raporlanmaktadır.
Kısa değerlendirme:
  • RF, CV R² (0,562) ile CatBoost (0,557) ve LightGBM (0,537) üzerinde hafif üstünlük gösteriyor; doğrusal modeller (ElasticNet, SVR) belirgin şekilde daha düşük R² veriyor.
  • MSE ve MAE açısından da RF en iyi değerleri alıyor; tahmin hatası diğer modellere kıyasla daha düşük.
  • Seçim, makul bir örneklem (81 il, 973 ilçe) ve aynı 6 özellik seti üzerinde tutarlı; il gruplu CV ile sızıntı riski azaltılmış.

Tablo 2. Seçilen model özeti (RF)

N (provinces) N (districts) N (features) CV R² CV MSE CV MAE
8197360.5620.2670.244
Metrikler: İl sayısı (81), ilçe sayısı (973) ve özellik sayısı (6) sabittir; CV R², CV MSE ve CV MAE seçilen RF modelinin gruplu çapraz doğrulama sonuçlarını özetler.
Amaç: Makalede kullanılan nihai kurulumun tek satırda özetlenmesi; okuyucunun örneklem büyüklüğü ve genel performans düzeyini hızlıca görmesini sağlar.
Kısa değerlendirme:
  • R² ≈ 0,56, il bazlı gruplu CV ile makul bir açıklayıcılık; kalan varyans il içi yapı ve ölçüm belirsizliğinden kaynaklanabilir.
  • MSE 0,267 ve MAE 0,244, tahminlerin ortalama büyüklüğü dikkate alındığında kabul edilebilir hata düzeyini yansıtıyor.

Tablo 3. Sağlamlaştırma varyantları — JS ve L1 dağılımı

variant JS_mean JS_median JS_max L1_mean n_province
GAM_minus2.61E-068.10E-073.99E-050.002781
GAM_plus2.57E-068.72E-073.97E-050.002781
LAM_minus2.02E-067.67E-072.10E-050.002581
LAM_plus1.96E-068.40E-072.22E-050.002581
THR_Aminus9.37E-0603.32E-040.001581
THR_Aplus1.62E-0501.15E-030.001681
THR_Bminus3.54E-0802.87E-060.000081
THR_Bplus2.04E-0601.45E-040.000581
Metrikler: JS = Jensen–Shannon sapması (özellik önem dağılımının referansa göre farkı); JS_mean, JS_median, JS_max = il bazında JS’in ortalama, medyan ve maksimumu; L1_mean = ortalama L1 (mutlak fark toplamı); n_province = il sayısı (81). Değerler ne kadar düşükse varyant referans dağılıma o kadar yakındır.
Amaç: GAM/LAM (gamma/lambda) ve eşik (THR) değişimlerine göre özellik önem dağılımının ne kadar değiştiğini ölçmek. THR_Bminus en düşük JS ve L1 ile en sağlam varyantı; A sınıfı eşiklerinde daha büyük sapmalar görülmektedir. Bu tablo duyarlılık ve sağlamlaştırma tartışması için sayısal dayanak sağlar.
Kısa değerlendirme:
  • THR_Bminus (JS_mean ≈ 3,5e-08, L1_mean = 0) referans dağılıma en yakın varyant; B sınıfı eşikleri önem dağılımını neredeyse koruyor.
  • THR_Aplus en yüksek sapmayı veriyor (JS_max 1,15e-03); A sınıfı eşik değişimleri özellik öneminde belirgin kaymalara yol açıyor.
  • GAM/LAM varyantları JS ve L1’de birbirine yakın; lambda/gamma ayarları makul aralıkta tutarlı sonuç üretiyor.

GDP vs. SES ve RWI (2023)

İlçe GDP ile sosyoekonomik skor (SES) ve göreli refah indeksi (RWI) ilişkisi.

SEDI’nin çekirdek varsayımı — ampirik doğrulama (NUTS-3)

Amaç: SEDI dağılımının, nüfus etkisinden arındırılmış resmi gelişmişlik yoğunluğu göstergesi olan kişi başı GDP ile makro düzeyde aynı “şekli” taşıyıp taşımadığını test etmek.

SEDI vs kişi başı GDP: 2011, 2017 ve 2024/25 doğrulaması
SEDI–kişi başı GDP korelasyonu (il düzeyi): 2011 r=0,887 (R²=0,787), 2017 r=0,882 (R²=0,779), 2024/25 r=0,886 (R²=0,785).